Wiki · huyensu.com
Kho huyền sử Việt ít được kể: sử thi Tây Nguyên, truyện thơ Thái – Tày – Mường, huyền sử lập bản mường, truyền thuyết Chăm và Khmer, sự tích phong tục và địa danh miền núi, truyện ít biết trong Lĩnh Nam chích quái, Việt điện u linh, người ghi chép huyền sử, huyền sử lập quốc châu Á và sử thi Đông Nam Á.
Mở app Huyền SửBước vào truyền thuyết Việt, mỗi lựa chọn mở một nhánh›
Sử thi Tây Nguyên
Kho tàng sử thi Tây Nguyên là bộ sách song ngữ từ dự án sưu tầm khoảng 2001–2007: ghi âm hàng trăm bộ của Ê Đê, M'nông, Ba Na, Raglai rồi phiên âm, dịch, in.
Sử thi Tây Nguyên
Xing Nhã (Xinh Nhã) là khan của người Ê Đê: cha bị tù trưởng buôn thù giết, mẹ bị bắt, người con lớn lên đi trả thù và đưa mẹ về. Tóm tắt, so sánh với Đăm Săn.
Sử thi Tây Nguyên
Sử thi Tây Nguyên vốn là lời kể nên nhiều đoạn lặp và chuỗi so sánh dài. Cách đọc: theo từng đêm, đọc thành tiếng đoạn tả, dùng bản song ngữ và tránh các lỗi ha
Sử thi Tây Nguyên
Ót nrông là lối hát kể sử thi của người M'nông, một hệ thống nhiều tác phẩm quanh bon Tiăng, trong đó chiêng, ché và người là những thứ các bon giành nhau nhiều
Sử thi Tây Nguyên
Hơmon là sử thi hát kể của người Ba Na; Dyông (Giông) là anh hùng của nhiều bộ, ở nhiều bản xuất thân mồ côi, nghèo rồi lập chiến công cho làng. Đọc ở đâu, xem
Sử thi Tây Nguyên
Udai Ujà là một akhàt jucar, sử thi hát kể của người Raglai ở vùng núi Khánh Hoà và Lâm Đồng, xoay quanh xung đột hai dòng họ. Bài giới thiệu thể loại và cách t
Sử thi Tây Nguyên
Người Xơ Đăng, Gia Rai, Cơ Ho đều có truyện kể dài được xếp vào sử thi nhưng ít bộ được biết vì ghi chép, dịch muộn. Ai kể, gần sử thi nào và tìm đọc ở đâu.
Sử thi Tây Nguyên
Kho tàng sử thi Tây Nguyên là bộ sách song ngữ từ dự án sưu tầm khoảng 2001–2007: ghi âm hàng trăm bộ của Ê Đê, M'nông, Ba Na, Raglai rồi phiên âm, dịch, in.
Sử thi Tây Nguyên
Xing Nhã (Xinh Nhã) là khan của người Ê Đê: cha bị tù trưởng buôn thù giết, mẹ bị bắt, người con lớn lên đi trả thù và đưa mẹ về. Tóm tắt, so sánh với Đăm Săn.
Sử thi Tây Nguyên
Sử thi Tây Nguyên vốn là lời kể nên nhiều đoạn lặp và chuỗi so sánh dài. Cách đọc: theo từng đêm, đọc thành tiếng đoạn tả, dùng bản song ngữ và tránh các lỗi ha
Truyện thơ các dân tộc
Truyện thơ là truyện kể dài bằng thơ của người Thái, Tày, Mường…, kể số phận cá nhân, nhất là tình yêu bị cấm; khác sử thi ở nhân vật, khác truyện Nôm ở chữ và
Truyện thơ các dân tộc
Tiễn dặn người yêu (Xống chụ xon xao) là truyện thơ Thái khoảng 1.846 câu: cô gái bị gả cho người khác, chàng trai tiễn dặn, chờ đợi, cuối cùng hai người về với
Truyện thơ các dân tộc
Khun Lú – Nàng Ủa là truyện thơ bi kịch của người Thái, Kháng, Khơ Mú: Ủa bị ép gả, hai người cùng chết, kiện lên Trời rồi hoá hai ngôi sao mãi nhìn nhau không
Huyền sử lập bản mường
Quắm tố mướng là chuyện kể bản mường chép bằng chữ Thái cổ: thần thoại mở đầu, rồi gia phả các đời tạo mường Thái Đen. Mỗi mường một bản, nửa truyền thuyết nửa
Huyền sử lập bản mường
Táy pú xấc là thiên thơ kể bước đường chinh chiến của ông cha người Thái, từ Mường Lò qua sông Đà, Mường Muổi tới Mường Thanh thời Lạng Chượng, cách nay gần ngh
Huyền sử lập bản mường
Mường Ôm, Mường Ai là quê gốc trong truyện kể Thái Đen, nơi Tạo Xuông, Tạo Ngần ra đi xuống Mường Lò. Giới nghiên cứu đặt ở thượng nguồn sông Hồng, Nậm U, còn b
Huyền sử Chăm & Khmer
Cau (Kramuka) và Dừa (Narikela) là tên hai dòng tộc trên bia ký Champa; chuyện hai thị tộc Bắc – Nam tranh rồi hợp là lớp diễn giải muộn, nay còn tranh luận.
Huyền sử Chăm & Khmer
Akayet Dewa Mưno là trường ca Chăm chép tay kể hoàng tử Dewa Mưno rời cung, phiêu bạt, vượt thử thách và kết duyên; thường được đối chiếu với Hikayat Dewa Mandu
Huyền sử Chăm & Khmer
Akayet Inra Patra là trường ca Chăm về hoàng tử anh hùng lập công, tên gần Hikayat Indraputra của Mã Lai; bản Chăm chép tay, nhiều dị bản, khác hẳn sử thi Tây N
Sự tích phong tục các dân tộc
Chợ tình Khâu Vai họp ngày 27 tháng Ba âm lịch, gắn với truyện chàng Ba và nàng Út khác tộc, chia tay để hai họ khỏi đổ máu và hẹn mỗi năm gặp lại.
Sự tích phong tục các dân tộc
Theo các bản kể, cây khèn H'Mông ra đời khi người em ghép ống trúc để giữ giọng những người thân đã mất, nên khèn vừa thổi tiễn người chết, vừa gọi bạn ngày xuâ
Sự tích phong tục các dân tộc
Đàn tính (tính tẩu, đàn quả bầu) không có một sự tích duy nhất: lời kể gắn nó với quả bầu, với đường lên Mường Trời trong Then và một truyền thuyết thời Mạc.
Sự tích địa danh miền núi
Langbiang được giải thích bằng chuyện K'Lang – H'Biang, đôi trai gái Cơ Ho bị cấm lấy nhau và hoá núi. Tóm tắt, dị bản và vì sao đây là chuyện kể, không phải vă
Sự tích địa danh miền núi
Thác Pongour gắn với nàng Ka Nai, nữ thủ lĩnh Cơ Ho thuần phục bốn con tê giác; khi nàng mất, tê giác hoá đá thành bậc thác. Cốt truyện, dị bản và nguồn gốc bản
Sự tích địa danh miền núi
Hồ Lắk là hồ tự nhiên lớn nhất Tây Nguyên, gốc tên tỉnh Đắk Lắk. Người M'nông Rlăm quanh hồ kể gì, bản kể nào có nguồn, bản nào chỉ là lời thuyết minh du lịch g
Truyện ít biết trong sách cổ
Truyện Bạch Trĩ trong Lĩnh Nam chích quái: sứ Việt Thường dâng trĩ trắng cho nhà Chu, Chu Công cấp xe chỉ nam. Gốc sách Hán, chỗ người Việt sửa và Việt Thường ở
Truyện ít biết trong sách cổ
Truyện Việt Tỉnh kể Thôi Vĩ cứu tiên Ma Cô, được ngải chữa bướu, rơi xuống hang gặp rắn trắng. Truyện mượn từ truyền kỳ đời Đường, được chuyển về núi Trâu, Vũ N
Truyện ít biết trong sách cổ
Hà Ô Lôi là chàng trai da đen, con thần làng Ma La, hát hay, được Trần Dụ Tông yêu chiều, chinh phục quận chúa A Kim rồi chết thảm. Tóm tắt, dị bản và cách đọc
Huyền sử vào sách
Huyền sử là truyền thuyết về thuở xa xưa được chép vào sách sử như chương mở đầu, có vua, có niên đại nhưng không có chứng cứ đương thời, như thời Hồng Bàng.
Huyền sử vào sách
Thần thoại kể về thần và thuở tạo lập thế giới, truyền thuyết về người và việc gắn nơi chốn có thật, cổ tích về người thường ở thời ngày xửa ngày xưa không rõ.
Huyền sử vào sách
Ngoại kỷ là phần mở đầu Toàn thư do Ngô Sĩ Liên lập năm 1479, đưa họ Hồng Bàng vào chính sử để nước có gốc riêng lâu đời, nhưng xếp ra ngoài phần Bản kỷ.
Huyền sử lập quốc châu Á
Dangun là con thần Hwanung và người nữ vốn là gấu, lập nước Joseon theo Samguk yusa (khoảng 1280). Năm 2333 TCN là phép tính của sách sử năm 1485, không phải kh
Huyền sử lập quốc châu Á
Jimmu là thiên hoàng đầu tiên theo Kojiki và Nihon shoki, hậu duệ nữ thần Mặt Trời, đông chinh vào Yamato. Ngày 11/2/660 TCN là phép quy đổi thời Minh Trị.
Huyền sử lập quốc châu Á
Khun Bulom là con của Then, xuống trị vì ở Mường Thèng (thường đồng nhất với Điện Biên), chia bảy con đi mở bảy mường; con cả Khun Lo mở Mường Sua, đất Luang Pr
Sử thi Đông Nam Á
Ramayana ở Đông Nam Á được kể lại thành Ramakien của Thái, Phra Lak Phra Lam của Lào, Yama Zatdaw của Myanmar: đổi tên, đổi tình tiết, đổi cả cách nhìn tôn giáo
Sử thi Đông Nam Á
Khun Chang Khun Phaen là truyện thơ dân gian Thái kể mối tình tay ba của Khun Phaen, Khun Chang và nàng Wanthong, người bị nhà vua xử chết vì không chọn được ai
Sử thi Đông Nam Á
Phra Aphai Mani là truyện thơ dài của Sunthorn Phu: hoàng tử chỉ học thổi sáo bị đuổi khỏi cung, bị nữ chằn biển bắt về hang, được gia đình người cá giúp trốn t